پل محمدحسن‌خان؛ قربانی سهل‌انگاری، بی‌درایتی و بی‌توجهی
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» پل تاریخی محمدحسن‌خان قاجار، یکی از بناهای ارزشمند تاریخی شهرستان بابل، یادگاری از دوران قاجار است که علاوه بر اهمیت معماری، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این شهر را شکل می‌دهد؛ اثری که حفاظت از آن، نیازمند توجه مستمر، برنامه‌ریزی دقیق و نظارت جدی دستگاه‌های مسئول است.
بر اساس روایت مطرح‌شده در بازدید میدانی از این پل، محمدحسن‌خان قاجار، پدر آقامحمدخان قاجار، در جریان تسلط بر مازندران و انتخاب بارفروش، بابل امروزی، به‌عنوان مرکز حکومتی، دستور ساخت این پل را در مسیر ارتباطی بابل به آمل صادر کرد.
این سازه تاریخی با حدود ۱۴۰ متر طول، ۶ متر عرض و ارتفاعی نزدیک به ۱۱ متر از بستر رودخانه، از جمله پل‌های شاخص آجری شمال کشور به شمار می‌رود.
از مخاطرات طبیعی تا ضرورت رسیدگی و نظارت
این پل در طول تاریخ با مخاطرات مختلفی روبه‌رو بوده است؛ اما آنچه امروز بیش از هر چیز مورد توجه قرار گرفته، ضرورت نگهداری اصولی، رسیدگی به وضعیت موجود و تسریع در اجرای اقدامات حفاظتی است.
در بازدید اخیر از این اثر تاریخی، موضوعاتی از جمله باقی‌ماندن مصالح ساختمانی در محل، شکسته و رها شدن تعدادی از آجرها و وضعیت نامشخص بخشی از عملیات مرمت مطرح شده است. همچنین به گفته فرد بازدیدکننده، حدود یک سال از اختصاص اعتبار برای مرمت این بنا می‌گذرد؛ موضوعی که لزوم ارائه توضیحات روشن درباره میزان پیشرفت کار، نحوه هزینه‌کرد اعتبار و برنامه ادامه عملیات را برجسته می‌کند.
بدیهی است مرمت آثار تاریخی، به‌ویژه بناهایی با قدمت چندصدساله، نیازمند رعایت ضوابط تخصصی، استفاده از مصالح مناسب و نظارت کارشناسان میراث فرهنگی است. ازاین‌رو، انتظار می‌رود وضعیت مصالح موجود در محل و روند اجرای طرح مرمت، به‌صورت دقیق بررسی و درباره آن اطلاع‌رسانی شود.
میراثی که حفاظت از آن، مسئولیت مشترک است
پل محمدحسن‌خان تنها یک سازه قدیمی نیست؛ بلکه بخشی از شناسنامه تاریخی بابل و سرمایه‌ای فرهنگی برای نسل‌های آینده است. حفاظت از چنین آثاری می‌تواند زمینه‌ساز تقویت هویت بومی، توسعه گردشگری تاریخی و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی شهرستان باشد.
با وجود برخورداری بابل و مازندران از آثار تاریخی ارزشمند، حفظ این ظرفیت‌ها بدون برنامه‌ریزی مستمر، تأمین اعتبار، نظارت مؤثر و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول امکان‌پذیر نخواهد بود. از همین رو، انتظار می‌رود اقدامات حفاظتی برای این پل با جدیت بیشتری دنبال شود و وضعیت موجود آن در اولویت رسیدگی قرار گیرد.
مطالبه‌ای روشن از مسئولان شهرستان
اکنون این پرسش‌ها از سوی شهروندان و دغدغه‌مندان میراث فرهنگی مطرح است که عملیات مرمت پل محمدحسن‌خان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ اعتبار اختصاص‌یافته تاکنون چگونه هزینه شده است؟ علت باقی‌ماندن مصالح و آجرهای رهاشده در محل چیست؟ و برنامه مشخص برای تکمیل مرمت و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی به این اثر تاریخی چه زمانی اعلام خواهد شد؟
انتظار می‌رود اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، شهرداری و شورای اسلامی شهر، فرمانداری و سایر دستگاه‌های مرتبط، ضمن بررسی میدانی وضعیت پل، گزارشی شفاف از اقدامات انجام‌شده، موانع موجود و زمان‌بندی ادامه عملیات ارائه دهند.
همچنین با توجه به حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از خطه بابل، انتظار می‌رود ظرفیت‌های مدیریتی و توجه ملی به میراث فرهنگی این منطقه، زمینه‌ساز پیگیری جدی‌تر مسائل و تسریع در حفاظت از آثار تاریخی شهرستان شود.
بابل، پاسخ روشن می‌خواهد
نگرانی درباره وضعیت پل محمدحسن‌خان، مطالبه‌ای برای تقابل با مسئولان نیست؛ بلکه درخواستی برای روشن‌شدن وضعیت یک سرمایه عمومی و اطمینان از حفاظت صحیح از آن است. شهروندان حق دارند بدانند برای صیانت از میراث تاریخی شهرشان چه اقداماتی انجام شده و چه برنامه‌ای برای آینده در نظر گرفته شده است.
پل محمدحسن‌خان با نزدیک به سه قرن پیشینه تاریخی، بخشی از هویت بابل است؛ هویتی که حفاظت از آن به تصمیم‌های امروز گره خورده است. اکنون انتظار می‌رود مسئولان مربوطه با حضور در محل، بررسی دقیق شرایط و ارائه توضیحات مستند، به پرسش‌های مطرح‌شده پاسخ دهند تا روند مرمت این اثر ارزشمند با شفافیت، جدیت و سرعت مناسب دنبال شود.
گزارش: سمانه روح‌اللهی