جان‌فدایی سازمان‌یافته، پشتوانه بازدارندگی ملی است
حجت‌الاسلام روح‌الله شیخی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی بلاغ؛ با موضوع «تحلیل استراتژیک پدیده جان‌فدایی؛ از سنت اصیل تا سازماندهی ملی»، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، اظهار کرد: پدیده جان‌فدایی در روزگار کنونی نیازمند بررسی علمی و راهبردی است و ثبت‌نام میلیونی افراد در سامانه‌های مرتبط، صرفاً یک گزارش آماری نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از تحول در شیوه اعلام آمادگی و سازماندهی ظرفیت‌های مردمی باشد.
وی با بیان اینکه برای شناخت دقیق این پدیده باید به ریشه‌های اعتقادی و تاریخی جان‌فدایی در مکتب اسلام بازگشت، افزود: در سیره پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، ایثار و فداکاری در مسیر پاسداری از حق و صیانت از رسالت الهی جایگاهی بنیادین داشته است.
این کارشناس سیاسی با اشاره به واقعه لیلةالمبیت و فداکاری امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در مسیر حفاظت از جان پیامبر اسلام، خاطرنشان کرد: این واقعه از نمونه‌های برجسته ایثار و مسئولیت‌پذیری در تاریخ اسلام به شمار می‌رود و نشان می‌دهد که جان‌فدایی در سنت دینی با آگاهی، تعهد و پذیرش مسئولیت در مسیر دفاع از ارزش‌های الهی پیوند خورده است.
شیخی همچنین با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، تصریح کرد: فداکاری و ایستادگی آن بانوی بزرگوار در دفاع از حقیقت و ارزش‌های اسلامی، بخشی ماندگار از میراث اعتقادی شیعه است. از این منظر، جان‌فدایی را می‌توان استمرار سنتی ریشه‌دار دانست که در هر دوره، متناسب با شرایط و ابزارهای زمان، جلوه‌های متفاوتی پیدا می‌کند.
گذار از آمادگی عمومی به سازماندهی تخصص‌محور
وی با اشاره به تفاوت الگوهای سنتی و جدید اعلام آمادگی برای دفاع، گفت: یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه در الگوی کنونی، توجه به توانمندی‌ها و تخصص‌های افراد است؛ به این معنا که افراد می‌توانند متناسب با دانش، مهارت‌های فنی و ظرفیت‌های حرفه‌ای خود، آمادگی‌شان را برای ایفای نقش در شرایط مورد نیاز اعلام کنند.
این کارشناس سیاسی ادامه داد: چنین رویکردی، در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی دقیق و سازوکار اجرایی مناسب، می‌تواند ظرفیت‌های پراکنده جامعه را به توانمندی‌هایی هماهنگ و هدفمند تبدیل کند. در این الگو، تخصص‌های علمی، فنی و حرفه‌ای در کنار روحیه مسئولیت‌پذیری و آمادگی برای خدمت، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند.
شیخی با تأکید بر ضرورت تفکیک میان اعلام آمادگی عمومی و سازماندهی عملیاتی، افزود: تبدیل ظرفیت انسانی به توان مؤثر، مستلزم شناسایی دقیق مهارت‌ها، تعریف مأموریت‌های متناسب، آموزش، هماهنگی و بهره‌گیری از سازوکارهای قانونی و مدیریتی است.
جان‌فدایی سازمان‌یافته و تقویت بازدارندگی ملی
وی با تشریح ابعاد راهبردی این موضوع، اظهار کرد: آمادگی مردمی زمانی می‌تواند به تقویت بازدارندگی کمک کند که از پشتوانه سازماندهی، آموزش و برنامه‌ریزی برخوردار باشد. در چنین شرایطی، پیام آمادگی ملی تنها به شمار افراد محدود نمی‌شود، بلکه ظرفیت علمی، فنی و تخصصی و میزان هماهنگی آنان نیز در ارزیابی توان دفاعی کشور اهمیت دارد.
این کارشناس سیاسی افزود: نمایش انسجام اجتماعی و برخورداری از ظرفیت‌های انسانی توانمند می‌تواند در محاسبات طرف مقابل اثرگذار باشد؛ با این حال، اثربخشی چنین ظرفیتی به میزان آمادگی واقعی، نحوه سازماندهی و توانایی بهره‌گیری مؤثر از تخصص‌های موجود بستگی دارد.
شیخی خاطرنشان کرد: جان‌فدایی سازمان‌یافته را باید فراتر از یک حرکت احساسی و مقطعی بررسی کرد؛ چراکه استمرار و اثربخشی آن به تبدیل انگیزه‌های فردی به مسئولیت‌پذیری آگاهانه و مشارکت برنامه‌ریزی‌شده وابسته است.
آمادگی آگاهانه؛ جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری اجتماعی
وی با تأکید بر نقش مردم در حفظ اقتدار و امنیت ملی، گفت: حرکت از آمادگی عمومی به سمت آمادگی برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند زمینه بهره‌گیری بهتر از ظرفیت‌های جامعه را فراهم کند. در این مسیر، ایثار و جان‌فدایی در عصر حاضر، علاوه بر برخورداری از پشتوانه اعتقادی، با آگاهی، تخصص، مسئولیت‌پذیری و آمادگی برای خدمت در موقعیت‌های مختلف معنا پیدا می‌کند.
این کارشناس سیاسی تأکید کرد: تقویت این ظرفیت‌ها نیازمند نگاه راهبردی، برنامه‌ریزی منسجم و فراهم‌کردن زمینه مشارکت مؤثر مردم در چارچوب نیازهای کشور است؛ مسیری که می‌تواند در کنار دیگر مؤلفه‌های قدرت ملی، به افزایش تاب‌آوری و تقویت آمادگی جامعه در برابر تهدیدها کمک کند.
انتهای خبر/