قهرمان دیروز، الگوی امروز
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی بلاغ، به مناسبت فرارسیدن روز دانش‌آموز و سالروز حماسه‌آفرینی دانش‌آموزان در تاریخ انقلاب اسلامی، در گفت‌وگویی اختصاصی با مجید فهمیده، برادر شهید دانش‌آموز حسین فهمیده، به بررسی ابعاد کمتر گفته‌شده شخصیت این شهید نوجوان، ویژگی‌های اخلاقی و تربیتی دوران کودکی، روحیه مسئولیت‌پذیری، شناخت سیاسی و اجتماعی و همچنین پیام زندگی و شهادت او برای نسل جوان امروز پرداختیم.
گفتگویی که در آن، برادر شهید تلاش می‌کند تصویری فراتر از یک قهرمان جنگ از حسین ارائه دهد؛ نوجوانی که پیش از حضور در میدان مبارزه، در محیط خانواده با احترام، ایمان، مسئولیت‌پذیری و حساسیت نسبت به سرنوشت جامعه رشد کرده بود.
حسین فهمیده فقط یک قهرمان جنگ نبود؛ نوجوانی اهل شناخت و آگاهی بود
بلاغ: اگر بخواهیم شخصیت شهید حسین فهمیده را برای نسل نوجوان امروز معرفی کنیم، از کجا باید شروع کنیم؟ چه ویژگی‌هایی باعث شد یک نوجوان به چنین جایگاهی در تاریخ انقلاب اسلامی برسد؟
مجید فهمیده: برای شناخت شخصیت حسین، باید به شرایطی که در آن زندگی می‌کرد و نوع نگاهش به جامعه توجه کنیم. یکی از ویژگی‌های مهم او این بود که نسبت به مسائل پیرامون خودش بی‌تفاوت نبود. جامعه و شرایط زمان خود را می‌شناخت، امام و رهبری نهضت را شناخته بود و نسبت به دشمن و جبهه مقابل هم شناخت داشت.
این شناخت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انسان زمانی می‌تواند انتخاب درستی داشته باشد که بداند در چه شرایطی زندگی می‌کند، چه اتفاقاتی در جامعه در حال رخ دادن است و در برابر آن اتفاقات چه مسئولیتی دارد.
حسین نسبت به وضعیت کشور و شرایط دوران رژیم پهلوی آگاهی داشت و احساس می‌کرد باید در برابر ظلم و وابستگی کشور ایستادگی کرد. او مبارزه با رژیم شاهنشاهی و عوامل وابسته به آن را یک ضرورت می‌دانست و در همین مسیر، فعالیت‌های مبارزاتی را دنبال می‌کرد.
نکته مهم این است که حضور و فعالیت او صرفاً از روی هیجان و احساسات نبود؛ بلکه شناخت و باور، در شکل‌گیری شخصیت مبارزاتی‌اش نقش داشت.
از مبارزه با رژیم پهلوی تا حضور در میدان دفاع از کشور
بلاغ: آیا روحیه مبارزه‌جویی حسین از همان دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در او شکل گرفته بود؟
مجید فهمیده: بله، یکی از نکاتی که درباره شخصیت حسین باید به آن توجه کرد، همین استمرار روحیه مبارزه و مسئولیت‌پذیری اوست. او در دوران مبارزه با رژیم شاهنشاهی نسبت به اتفاقات جامعه حساس بود و فعالیت‌هایی را در این زمینه دنبال می‌کرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز این روحیه در او ادامه پیدا کرد. شرایط کشور تغییر کرده بود، اما احساس مسئولیت او نسبت به انقلاب و جامعه همچنان وجود داشت.
در آن دوران، کشور با مسائل و تهدیدهای مختلفی روبه‌رو بود؛ از جمله تحرکات گروه‌های معاند و درگیری‌های مناطق مختلف کشور. حسین نسبت به این مسائل بی‌تفاوت نبود و در جریان حوادث و تحولات کشور قرار داشت.
برای شناخت بهتر شخصیت او باید این مسیر را در کنار هم دید؛ از شناخت شرایط سیاسی و اجتماعی دوران مبارزه با رژیم پهلوی تا حساسیت نسبت به امنیت و سرنوشت کشور در دوران پس از انقلاب و حضور در دوران دفاع مقدس.
احترام به پدر و مادر؛ نخستین ویژگی اخلاقی حسین
بلاغ: خانواده چه نقشی در شکل‌گیری شخصیت شهید حسین فهمیده داشت؟ اگر بخواهید از خاطرات دوران کودکی او بگویید، چه ویژگی‌هایی بیشتر در ذهن شما مانده است؟
مجید فهمیده: پدر و مادر و اعضای خانواده در خاطراتی که از حسین نقل می‌کنند، به چند ویژگی اخلاقی او اشاره دارند. نخستین ویژگی، احترام زیادی بود که برای پدر و مادر قائل می‌شد.
او نسبت به خانواده بی‌تفاوت نبود و سعی می‌کرد حرمت پدر و مادر را حفظ کند. این احترام در رفتارهای روزمره‌اش دیده می‌شد و تنها به حرف زدن و ابراز محبت محدود نبود.
ویژگی دوم، توجه او به نماز و مسائل دینی بود. حسین برای نماز خواندن تلاش می‌کرد و سعی داشت همراه پدر و مادرش نماز بخواند. این موضوع نشان می‌دهد که مسائل اعتقادی از همان دوران کودکی در زندگی او جایگاه داشت.
[ویژگی سوم، حساسیت و توجهی بود که نسبت به خواهرانش داشت. از خواهرانش مراقبت می‌کرد و نسبت به آن‌ها احساس مسئولیت داشت. این روحیه حمایتگری در رفتارهای خانوادگی او کاملاً قابل مشاهده بود.
نوجوانی که در خانه هم مسئولیت‌پذیر بود
بلاغ: در کنار این ویژگی‌های اخلاقی، آیا حسین در انجام کارهای روزمره خانه هم مشارکت می‌کرد؟
مجید فهمیده: بله، یکی دیگر از ویژگی‌های حسین این بود که در انجام کارهای خانه مشارکت داشت و برای کمک به خانواده منتظر درخواست دیگران نمی‌ماند.
یکی از کارهای معمول او در دوران کودکی، رفتن برای خرید نان بود. نان تازه گرفتن برای خانواده از جمله مسئولیت‌هایی بود که انجام می‌داد و این کار را با علاقه دنبال می‌کرد.
شاید این موضوع در نگاه اول یک خاطره ساده خانوادگی به نظر برسد، اما همین رفتارهای روزمره نشان‌دهنده روحیه مسئولیت‌پذیری یک نوجوان است.
وقتی نوجوانی از همان دوران کودکی یاد می‌گیرد به پدر و مادر احترام بگذارد، مراقب خواهرانش باشد و در کارهای خانه به خانواده کمک کند، به‌تدریج روحیه تعهد و مسئولیت در او شکل می‌گیرد.
به اعتقاد من، برای شناخت شخصیت حسین باید به همین جزئیات توجه کرد. او پیش از آنکه در میدان جنگ شناخته شود، در خانواده نوجوانی بااخلاق و مسئولیت‌پذیر بود.
بلاغ: با گذشت سال‌ها از شهادت حسین فهمیده، همچنان نام او در مناسبت‌های مختلف به‌ویژه روز دانش‌آموز مطرح می‌شود. به نظر شما چه چیزی باعث ماندگاری نام و یاد او شده است؟
مجید فهمیده: ماندگاری نام حسین را باید در مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و باورهای او جست‌وجو کرد. او یک نوجوان بود، اما در همان سن کم توانست نسبت به جامعه، کشور، انقلاب و مسئولیت‌های خودش شناخت پیدا کند و برای باورهایش قدم بردارد.
موضوع مهم این است که نباید یاد شهدا را فقط به برگزاری مراسم و بیان خاطرات محدود کنیم. زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدا زمانی معنا پیدا می‌کند که بتوانیم راه و منش آن‌ها را در زندگی امروز خودمان ادامه دهیم.
در همین زمینه، تأکید رهبر معظم انقلاب درباره سه موضوع تحصیل، تهذیب و ورزش برای جوانان بسیار مهم است. ایشان بر توجه جوانان به این سه عرصه تأکید دارند.
من معتقدم هر جوانی که می‌خواهد ادامه‌دهنده راه شهدا باشد، باید در این سه حوزه تلاش کند؛ در تحصیل موفق باشد، از نظر اخلاقی و معنوی خودسازی کند و در زمینه ورزش نیز به توانمندی و سلامت جسمی برسد.
اگر یک دانش‌آموز در این سه عرصه تلاش کند و به موفقیت برسد، در واقع می‌تواند الگویی از نسل جوان متعهد و توانمند باشد؛ نسلی که هم از نظر علمی رشد کرده، هم از نظر اخلاقی و اعتقادی و هم از نظر جسمی و روحی آمادگی دارد.
ادامه راه شهدا در میدان علم، اخلاق و ورزش
بلاغ: شما از تحصیل، تهذیب و ورزش به‌عنوان سه عرصه مهم برای جوانان نام بردید. این سه موضوع چه ارتباطی با زنده نگه داشتن راه شهید فهمیده دارد؟
مجید فهمیده: اگر بخواهیم راه شهید فهمیده را برای نسل امروز تعریف کنیم، باید متناسب با شرایط امروز جامعه درباره آن صحبت کنیم.
در دوران دفاع مقدس، جوانان و نوجوانان برای دفاع از کشور و انقلاب در میدان‌های مختلف حضور پیدا کردند و از جان خود گذشتند. امروز نیز جوانان برای نشان دادن تعهد خود به کشور باید در عرصه‌هایی که نیاز جامعه است، نقش‌آفرینی کنند.
یکی از مهم‌ترین این عرصه‌ها، علم و تحصیل است. کشور برای پیشرفت به دانش‌آموزان و دانشجویانی نیاز دارد که اهل تلاش، مطالعه و نوآوری باشند.
در کنار تحصیل، تهذیب نفس و توجه به اخلاق و معنویت نیز اهمیت دارد. پیشرفت علمی بدون توجه به اخلاق و مسئولیت اجتماعی نمی‌تواند به‌تنهایی جامعه‌ای متعالی بسازد.
ورزش هم سومین عرصه‌ای است که باید مورد توجه قرار بگیرد. جوانان باید از نظر جسمی و روحی توانمند باشند و روحیه تلاش، نشاط، نظم و پشتکار را در خود تقویت کنند.
بنابراین، اگر دانش‌آموزان امروز در این سه زمینه به موفقیت برسند، می‌توانند نشان دهند که پیام شهدا را به‌درستی دریافت کرده‌اند و برای ساختن آینده کشور تلاش می‌کنند.
شهید فهمیده؛ الگویی فراتر از یک مناسبت تقویمی
بلاغ: با توجه به اینکه حسین فهمیده به‌عنوان نماد دانش‌آموزان شهید شناخته می‌شود، چه پیامی برای دانش‌آموزان امروز دارید؟
مجید فهمیده: مهم‌ترین موضوع این است که دانش‌آموزان امروز بدانند شهید فهمیده پیش از هر چیز یک نوجوان بود؛ نوجوانی که در محیط خانواده رشد کرد، درس و زندگی داشت، به پدر و مادر احترام می‌گذاشت، به خواهرانش توجه می‌کرد و در حد توان خود مسئولیت‌های خانوادگی را انجام می‌داد.
این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که برای رسیدن به جایگاه‌های بزرگ، لازم نیست از همان ابتدا کارهای خارق‌العاده انجام دهیم. گاهی همین رفتارهای ساده و درست در زندگی روزمره، پایه شکل‌گیری شخصیت انسان را می‌سازند.
دانش‌آموزان باید بدانند که می‌توانند در همین سن نوجوانی برای آینده کشور خود مفید باشند. باید خوب درس بخوانند، اخلاق و معنویت را جدی بگیرند، ورزش کنند، نسبت به خانواده مسئولیت‌پذیر باشند و نسبت به مسائل جامعه بی‌تفاوت نمانند.
حسین فهمیده به ما یادآوری می‌کند که سن کم مانع بزرگی برای داشتن باور، هدف و احساس مسئولیت نیست. مهم این است که انسان مسیر خود را بشناسد و در راه درست قدم بردارد.
انتهای خبر/