رویش میوه‌ای استوایی در قلب مازندران
به گزارش گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» آقای فاضلی و خانم سلطان‌زاده، مدیران مجموعه پاپایا ریحان‌گل، با اشاره به آغاز این مسیر از حدود پنج سال پیش می‌گویند: ایده اولیه، راه‌اندازی گلخانه‌ای برای پرورش گل‌های آپارتمانی بود، اما با بررسی ظرفیت‌های بازار و مطالعه فرصت‌های اقتصادی، تصمیم گرفتیم محصولی را انتخاب کنیم که علاوه بر بازار فروش مناسب، قابلیت توسعه صنایع تبدیلی و صادرات نیز داشته باشد و پس از حدود یک سال تحقیق درباره محصولات مختلف، پاپایا به‌عنوان محصول اصلی این مجموعه انتخاب شد؛ میوه‌ای گرمسیری که به اعتقاد او، ظرفیت‌های متعددی برای عرضه به بازار داخلی و فرآوری دارد.
کشت در سطح یک‌هزار و ۲۰۰ مترمربع
گلخانه ریحان‌گل در حال حاضر حدود یک‌هزار و ۲۰۰ مترمربع زیر کشت پاپایا دارد. این محصول به دلیل ویژگی‌های رشد و باردهی خود، در صورت فراهم بودن شرایط مناسب محیطی، قابلیت تولید در دوره‌های مختلف سال را دارد.
سلطان‌زاده با اشاره به حساسیت پاپایا به شرایط محیطی می‌گوید: دمای مناسب، تغذیه اصولی و مدیریت آبیاری در کیفیت و طعم میوه نقش مهمی دارند. این گیاه به شرایط دمایی مشخصی نیاز دارد و تأمین گرما در فصل سرد و مدیریت دما در تابستان از ضرورت‌های تولید آن است.
وی با بیان اینکه پرورش این محصول به تجهیزات و مراقبت‌های متفاوتی نسبت به برخی گلخانه‌های معمول نیاز دارد، افزایش هزینه‌های تولید را از چالش‌های اصلی این فعالیت عنوان می‌کند.
از میوه تازه تا صنایع تبدیلی
یکی از اهداف مجموعه ریحان‌گل، محدود نماندن به فروش میوه تازه است. مدیر این مجموعه معتقد است پاپایا می‌تواند در حوزه‌هایی مانند تولید میوه خشک، ترشی، مربا و پودر میوه نیز مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته سلطان‌زاده، در حال حاضر بخشی از محصولات با توجه به ویژگی‌های ظاهری و اندازه، برای فرآوری در نظر گرفته می‌شوند و میوه‌های مناسب بازار نیز پس از بسته‌بندی به مشتریان عرضه می‌شوند.
وی همچنین از آغاز فعالیت‌هایی برای خشک‌کردن و بسته‌بندی برگ پاپایا و عرضه آن به بازار خبر می‌دهد و می‌گوید توسعه فرآوری محصول، از برنامه‌های آینده این مجموعه است.
به اعتقاد او، گسترش صنایع تبدیلی می‌تواند به استفاده بهتر از محصولات تولیدی، تنوع‌بخشی به درآمد و ایجاد فرصت‌های تازه در بازار کمک کند.
بازار فروش؛ از محمودآباد تا تهران
با وجود ناشناخته بودن نسبی پاپایا در بازار بسیاری از شهرهای کشور، مجموعه ریحان‌گل توانسته است بخشی از محصولات خود را به مشتریان در تهران و برخی مناطق مازندران عرضه کند.
سلطان‌زاده می‌گوید بخشی از فروش این مجموعه به‌صورت عمده انجام می‌شود و در کنار آن، مشتریانی در مناطقی مانند متل‌قو و کلاردشت و برخی میوه‌فروشی‌های عرضه‌کننده محصولات خاص نیز وجود دارند.
وی بسته‌بندی، حمل‌ونقل و تفکیک محصول بر اساس کیفیت و ویژگی‌های ظاهری را از بخش‌های مهم فرایند عرضه می‌داند؛ موضوعی که در فروش محصولی حساس و کمتر شناخته‌شده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اشتغال مستقیم و غیرمستقیم
به گفته مدیر مجموعه ریحان‌گل، فعالیت این گلخانه به‌صورت مستقیم برای چهار نفر اشتغال ایجاد کرده و حدود پنج تا شش نفر نیز به شکل غیرمستقیم با آن همکاری دارند.
این مجموعه با هدف ایجاد یک واحد تولیدی دارای توجیه اقتصادی راه‌اندازی شده و در مسیر فعالیت خود از حمایت برخی نهادهای محلی، از جمله جهاد کشاورزی محمودآباد، سپاه این شهرستان و بانک کشاورزی برخوردار بوده است.
سلطان‌زاده ضمن قدردانی از حمایت‌های صورت‌گرفته، تأکید می‌کند که تداوم فعالیت گلخانه و توسعه ظرفیت‌های آن همچنان به پشتیبانی بیشتر نیاز دارد.
زمستان؛ آزمون دشوار تولید
تأمین گرمایش در فصل سرد، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های این واحد تولیدی است. به گفته سلطان‌زاده، پاپایا برای حفظ رشد و تداوم تولید به دمای مناسب نیاز دارد و افت دما می‌تواند روند رشد گیاه را مختل کند.
وی با اشاره به ناکافی بودن تجهیزات گرمایشی موجود و از مدار خارج شدن هیترهای قبلی، تأمین دست‌کم یک دستگاه هیتر مناسب را از نیازهای فوری مجموعه می‌داند.
هزینه‌های تغذیه و نگهداری گیاه نیز فشار اقتصادی قابل‌توجهی بر تولیدکننده وارد می‌کند. به گفته وی، هزینه ماهانه تغذیه گلخانه در مقطع انجام مصاحبه حدود ۲۰ میلیون تومان بوده است؛ هزینه‌ای که برای حفظ کیفیت و طعم محصول ضروری عنوان می‌شود.
در مسیر راه‌اندازی و تداوم فعالیت گلخانه ریحان‌گل، نهادهایی از جمله جهاد کشاورزی محمودآباد، سپاه این شهرستان و بانک کشاورزی شعبه مرکزی محمودآباد با حمایت‌های مالی و معنوی، این مجموعه را همراهی کرده‌اند. با این حال، به گفته رعنا سلطان‌زاده، مدیر مجموعه، تأمین تجهیزات گرمایشی و هزینه‌های بالای تولید همچنان از چالش‌های اصلی گلخانه است و ادامه حمایت‌ها برای حفظ تولید و عرضه باکیفیت محصول، ضرورت دارد.
نگاه به آینده؛ توسعه فرآوری و فروش اینترنتی
فعالیت ریحان‌گل تنها به تولید گلخانه‌ای محدود نمانده است. سلطان‌زاده از برنامه‌ریزی برای توسعه فروش اینترنتی و معرفی محصول در فضای مجازی خبر می‌دهد و می‌گوید این مجموعه در کنار روش‌های سنتی فروش، از وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی نیز برای ارتباط با مشتریان استفاده می‌کند.
وی همچنین از برنامه خود برای ایجاد ظرفیت فرآوری در کنار گلخانه سخن می‌گوید؛ مسیری که در صورت تأمین امکانات و سرمایه مورد نیاز، می‌تواند زمینه عرضه محصولات متنوع‌تری از پاپایا را فراهم کند.
به گزارش «بلاغ» توسعه کشت پاپایا در محمودآباد، نمونه‌ای از تلاش برای ورود محصولات جدید به بخش کشاورزی مازندران است؛ تلاشی که موفقیت آن علاوه بر تجربه و پشتکار تولیدکنندگان، به شناخت بازار، مدیریت هزینه‌ها، تأمین زیرساخت‌های لازم و فراهم شدن زمینه مناسب برای فرآوری و عرضه محصول وابسته است.
مجموعه ریحان‌گل اکنون در مسیر تثبیت تولید و گسترش بازار فروش قرار دارد؛ مسیری که می‌تواند با رفع موانع تولید و تقویت ظرفیت‌های فرآوری، فرصت‌های تازه‌ای برای تنوع‌بخشی به کشاورزی منطقه ایجاد کند.