وقف ماندگارترین نوع انسان‌دوستی و صدقه جاریه برای واقف

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۵۴
Share/Save/Bookmark
 
سیاست اسلام بر کنترل و تعدیل و حفاظت ثروت جامعه است و وقف در جامعه اسلامی ثروت مادی جامعه را تعدیل می‌کند.
وقف ماندگارترین نوع انسان‌دوستی و صدقه جاریه برای واقف
به گزارش بلاغ، در تاکیدهای مکرر و فراگیر معصومین علیهم‌السلام، وقف از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. صدقه جاریه‌ای است که تا باقی‌ماندن آن و آثارش، وقف‌کننده از صواب و آثار مثبت آن برخوردار می‌شود.

وقف در تاریخ اسلام، ضمن به نمایش گذاردن اخلاص و ارادت و ایثار مال از سوی واقفان، پشتوانه قدرتمندی برای نشر اسلام و رفع محرومیت از جامعه اسلامی را بوجود می‌آورد.

مهم‌ترین کارکرد وقف

اصلی‌ترین هدف وقف در جامعه اسلامی، آموزشی و فرهنگی است.

بُعد اجتماعي وقف، نوع‌دوستي، غيرخواهي و مردم‌گرايي است و بهترين روابط انساني حاکم می‌شود.

بسياري از معضلاتی، که در زمينه‌هاي مختلف گريبانگير مردم يک جامعه است، تنها به وسيله‌ دولت و دستگاه‌های اجرايی قابل حل نبوده و مشارکت و معاضدت خود مردم است که معضلات را از سر راه رشد و توسعه‌ آن جامعه برمی‌دارد.

وقف، نهادي است که از طريق آن مي‌توان بخش قابل توجهي از مشکلات و تنگناهاي جامعه را شناخت و اموال و دارايي‌هاي افراد نيکوکار را داوطلبانه برای رفع آنها مورد استفاده قرار داد.

اين نهاد با وجود برخورداري از قدمت زياد آنطور که شايسته است فراگير نشده و نقش آن در ابعاد گوناگون تا حدودي مکتوم و مستور مانده است. اميد آنکه اين نوشتار بتواند به بخشي از ثمرات و اثرات اين حرکت خداپسندانه و مردم گرايانه در عرصه‌هاي مختلف بپردازد و نقش آن را در جامعه تبيين کند.

هدف اساسی و اصلی نظام‌ اسلامی، از جمله نظام اقتصادی اسلام، کمال ابدی یعنی تقرب الی‌الله است. از دیدگاه قرآن کریم و روایات معصومین‏(ع) انفاق‌های مالی چه واجب و چه مستحب، برای نیل به این هدف نهایی نقشی بس عظیم و اساسی دارند.

وقف، ظرفیتی برای حل مشکلات

احمد ولی‌پور کارشناس علوم دینی در گفت و گو با خبرنگار ما، درباره وقف با بیان اینکه وقتی سخن از تأثیر وقف بر استقلال اقتصادی و رشد و توسعه مطرح می‌شود، هرگز به این معنا نیست که وقف به ‌تنهایی می‌‏تواند همه ابعاد و زوایای گوناگون اقتصاد یک ملت را در برگیرد، گفت: می‏‌توان سرمایه‌های عظیم وقف را نیز همانند دیگر سرمایه‌ها با رعایت همه جوانب وقف و موازین شرعی، در جریان فعالیت‌های تولیدی و خدماتی قرار داد و آنها را از حالت رکود به حالت تحرک و پویایی هدایت کرد تا به این وسیله به رشد و توسعه و استقلال اقتصادی و سیاسی کشور کمک شایان و قابل توجهی کرد، همچنین بر سرمایه‌های اوقاف افزود که این امر یقیناً در راستای اهداف واقف است.

ولی‌پور متداول‌ترین نقش وقف را در رویکرد اقتصادی آن دانست و افزود: اگر چه این رویکرد با دیگر رویکردها بی‌ارتباط نیست، اما نمونه موقوفاتی که در سیره پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع) نیز وجود داشته بیشتر در این قالب قرار می‌گیرد.

این کارشناس یادآور شد: سیاست اسلام بر کنترل و تعدیل و حفاظت ثروت جامعه است، به این ترتیب تمام راه‌هایی را که منجر به سرمایه‌داری شود، کنترل کرده و با گرفتن خمس و زکات از ثروتمندان و تشویق افراد به وقف و تقویت افراد ضعیف در برابر آنها، فاصله را بسیار کم کرده و در جامعه تعدیل ایجاد می‌کند، براین اساس وقف در جامعه اسلامی ثروت مادی جامعه را تعدیل می‌کند.

لزوم اعتمادسازی برای ترویج وقف در کشور

وی تصریح کرد: وقف تبدیل مالکیت خصوصی به نوعی از مالکیت عمومی است که بسط آن از ابزار مهم دستیابی به تعادل اجتماعی است.

ولی‌پور با بیان اینکه مهم‌ترین کارکرد وقف در جامعه اسلامی از گذشته‌های دور تا‌کنون کارکرد آموزشی و فرهنگی است، گفت: دولت اسلامی می‌تواند موقوفات عمومی را به‌گونه‌ای سازماندهی و جهت‌دهی کند که به ‌عنوان یک منبع مالی بتوان از آنها برای از بین بردن فقر و محرومیت، تأمین بهداشت ‌و درمان، آموزش‌و‌پرورش و ده‌ها مورد دیگر استفاده و زمینه توسعه اقتصادی همراه با عدالت اجتماعی را فراهم کرد.

زهرا غلامی کارشناس علوم قرآنی در گفت و گو با خبرنگارما گفت: چيزي که وقف را از ساير نهادهاي مالي اسلام متمايز مي‌سازد، ماندگاري اصل موقوفه است که حتي از معناي لغوي وقف نيز برداشت مي‌شود.

غلامی افزود: از لحاظ فقهي هم، وقف به مالي گفته شود که تا مدت مشخصي صرف شود آنگاه به خود شخص باز گردد اگر چه صحيح است اما ديگر وقف نيست.

وقف یعنی غیرگزینی و ایثار مالی

وی تصریح کرد: بُعد اجتماعي نهاد وقف که از زيبايي بيشتري برخوردار بوده، نوع‌دوستي، غيرخواهي و مردم‌گرايي است.

این کارشناس یادآور شد: در بعد اجتماعی، وقف بهترين روابط انساني را حاکم می‌کند و ديوارهاي تنگ فردپرستي و بي‌تفاوتي نسبت به زندگي ديگران را فرو مي‌پاشاند و اين بعد وقف به قدري اهميت دارد که تنها به  مسلمانان محدود نمي‌شود.

به گزارش خبرنگار ما، هر کس به وقف اقدام کند احساس نورانیت و معنویت غیرقابل وصف در وجودش متبلور می‌شود و این احساس را افراد باید تجربه کنند و کسانی که این معنویت را تجربه کردند صداقت کلامشان در جان انسان تأثیرگذار خواهد بود.
کد مطلب: 324201